Ruiny zamku w Buku

W tej niewielkiej, ale pięknej miejscowości, poza urokliwym, późnorenesansowym dworkiem Flemingów, znajdują się również ruiny zamku Flemingów z XIV wieku. Należą do wspaniałego dziedzictwa architektury XIII wieku. Dodatkowym atutem jest zachowany częściowo pierwotny kształt. 

Osada Buk

Niewielka miejscowość położona w północno – zachodniej części Polski. Dokładniej znajduje się w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim. 

Osada jest dość ciekawie zlokalizowana. W odległości około 3 kilometrów na wschód znajdują się Czarnogłowy, od Goleniowa blisko 40 kilometrów, a od Szczecina 69 kilometrów.

Z tą osadą spotkać się mogli artyści, ponieważ w Buku odbywają się coroczne, wakacyjne plenery artystyczne.

Rodzina Flemmingów

Ród Flemmingów wywodzi się z Flandrii, czyli obecnie Belgi. Został on zniemczony, stąd też jego obecność na terenach Pomorza Zachodniego już od czasów średniowiecza. 

Najstarszym przedstawicielem tego rodu, o którym na dzień dzisiejszy wiemy był Adam Flemming. To on oraz jego syn zaczęli skupiać swych rękach wiele posiadłości ziemskich. Główne były w rejonie Wolina a także Kamienia Pomorskiego – stąd tak zwany powiat Flemmingów, który obecnie jest znany jako okręg Kamienia.

Rodzina nabierała coraz większego znaczenia, a co za tym idzie była we władaniu coraz większej ilości posiadłości. 

W tym temacie na pewno wartymi zobaczenia są Dwór w Świerznie, Pałac w Maciejowie, Pałac w Benicach, Dworek w Mierzęcinie, Pałac w Śniatowie oraz Pałacyk w Sławięcicach, a także oczywiście omawiany zamek w Buku. 

Poza powyżej wymienionymi powstało też kilka budowli, które nie przetrwały do dziś. Nie możemy ich już zobaczyć, ale zawsze możemy zapoznać się z ich historią.

Z ciekawostek jeszcze dodam, że ród von Flemmingów nosił miano szlachty zamkowej. Był to wówczas niezwykle wysokie wyróżnienie. W tym czasie poza Flemmingami takim tytułem mogło się pochwalić zaledwie osiem rodzin.

Jak wiadomo, nie każdy mógł być właścicielem zamku, pałacu czy mienie uprawnień sądowniczych. Dzięki tytułowi szlachty zamkowej, Felmmingowie mogli sprawować właśnie taką władzę. Dlatego też posiadali tyle ziemi i posesji. 

Historia zamku w Buku

Zamek w Buku wybudowany został najpewniej w drugiej połowie XIII wieku. Jednak, co ciekawe, wcześniej na tym miejscu prawdopodobnie stał gród stożkowy. To właśnie na jego fundamentach według przeprowadzanych w 1989 roku badań archeologicznych powstał średniowieczny zamek.

Takie informacje pochodzą również z zapisków wspominających mieszkającego na tych terenach rycerza Mikołaja z Buku. Dokumenty z 1225 roku wspominają o jego osobie a także o grodzie, który, jak wynika z zapisków, znajdował się wówczas dokładnie w tym miejscu co później zamek. 

Sam zamek podobno należał do panującej wówczas na tych terenach rodziny von Plotz. To oni najprawdopodobniej byli fundatorami zabudowy z XIII wieku. Jednak kolejne informacje, tym razem z kolejnego, XIV wieku, wymieniają rodzinę von Flemming jako władających tymi terenami. 

Z pierwszym pełnym opisem wyglądu zamku możemy napotkać się dopiero w kronikach z 1500 roku. Wówczas zajmował on przestrzeń o wymiarach mniej więcej 25 x 37 metrów. Głównym budulcem zaku był kamień, ale doszukać się możemy również w kilku miejscach cegły. Wszystko to łączyła zaprawa wapienna.

Ruiny zamku obecnie

Wtedy to obiekt posiadał wieżę, mury z bramą i okazałym budynkiem bramnym. Wewnątrz znajdował się niewielkich rozmiarów dom mieszkalny z fasadą ulokowaną w stronę południową. 

Jednak jak wynika z opisu, cała konstrukcja już w tym czasie wymagała gruntownych renowacji

Niegdyś zamek rycerski był dość dobrze przystosowaną fortyfikacją. Zabudowania poza grubym murem, otaczały również trzy wały obronne, które odzielały wypełnione wodą fosy. Obiekt usytuowany na południowo – wschodnim krańcu osady Buk, na charakterystycznym wzniesieniu, czyli tak zwanym drumlinie. Obecnie okolica jest porośniętą wokół gęstym lasem. Jednak to nie wszystko, zamek znajdował się na siedmio metrowym wzniesieniu otoczonym głęboką na dwa metry fosą. Co ciekawe, im dalej znajdujemy się od warowni mamy do czynienia z mniejszymi wałami oraz płytszymi fosami.

Dalej już nie wiadomo, co działo się z zamkiem

Kolejną, a zarazem ostatnią wzmianką o tak zwanym “starym zamku” możemy odnaleźć w kronikach z roku 1587. Jednak nie jest powiedziane co dalej działo się z warownią. Bardzo możliwe, że była wykorzystywana, choć nie w pełni ze względu na jej stan. 

Data, w której to zamek popadł w ostateczną ruinę nie jest do końca znana. Jednak dzięki wykopaliskom oraz dogłębnym badaniom z połowy XX wieku, archeolodzy przyjmują, że zamek popadł w całkowitą ruinę gdzieś w okolicach XVII wieku. 

Mówiąc o badaniach mających miejsce nie sposób nie wspomnieć o tych, przeprowadzonych w czasie II wojny światowej oraz w latach 50 i 60 XX wieku. Wniosły one sporo informacji do obecnie znanej historii zamku. W celu dogłębnego zbadania ruin użyto profesjonalnego sprzętu, oraz prowadzono wykopaliska w tym miejscu. Z ciekawostek dodam, że archeolodzy odnaleźli między innymi żelazny grot bełtu kuszy.

Ostatnie lata na zamku w Buku

W latach 90 Antoni Porzeziński wraz ze swoim zespołem określił czas powstania obecnej ruiny zamku. Wszystko to miało miejsce w ramach projektu Archeologiczne Zdjęcie Polski

Na dzień dzisiejszy, ruiny zamku Flemmingów można bez większych problemów odwiedzić, choć ze względu na gęste porośnięcie drzewami okolicy, trzeba wytężyć swój wzrok.

zdjęcia pochodzą ze strony zabytek.pl zamkilubuskie.pl pomorzezachodnietravel.pl polskiezabytki.pl zamki.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *